Tai nạn máy bay Jeju Air : Báo cáo tạm thời kết luận lỗi do phi công, gia đình nạn nhân phản đối mạnh mẽ

Cơ quan Điều tra Tai nạn Hàng không và Đường sắt Hàn Quốc (ARAIB) vừa công bố báo cáo điều tra tạm thời về vụ tai nạn máy bay của hãng Jeju Air xảy ra tại sân bay quốc tế Muan vào tháng 12 năm ngoái, khiến 179 người thiệt mạng. Báo cáo kết luận nguyên nhân chính là do phi công đã vô tình tắt nhầm động cơ đang hoạt động tốt trong tình huống khẩn cấp.

Chi tiết vụ việc và quá trình điều tra

Vào sáng ngày 19/7, ARAIB đã tổ chức buổi họp riêng tại sân bay Muan để thông báo kết quả điều tra cho thân nhân các nạn nhân. Theo báo cáo, hai động cơ của máy bay đã được gửi sang Pháp vào tháng 3 để phân tích kỹ lưỡng. Kết quả xác nhận: phi công đã tắt nhầm động cơ bên trái (đang hoạt động bình thường) thay vì động cơ bên phải bị hỏng do va chạm với chim trời, dẫn đến mất toàn bộ lực đẩy và không thể hạ càng đáp.

Dữ liệu buồng lái ghi nhận phi công có nói rõ “tắt động cơ số 2” (ý nói bên phải), nhưng thực tế động cơ số 1 bên trái mới là động cơ bị tắt. Điều này cho thấy phi công có thể đã nhầm lẫn vị trí hai động cơ trong lúc căng thẳng. Hệ thống kiểm soát điện tử của động cơ trái được xác nhận vẫn hoạt động bình thường, loại trừ khả năng do lỗi kỹ thuật. Đây hoàn toàn là hành động tắt máy thủ công.

Trước đó, vào lúc 8:57 sáng ngày 29/12, đài kiểm soát không lưu sân bay Muan đã cảnh báo có chim bay gần đường băng. Một phút sau, phi công báo cáo bị chim va vào động cơ và lập tức phát tín hiệu cấp cứu. Camera an ninh ghi lại lửa bốc lên từ động cơ bên phải sau khi nuốt phải chim trời. Điều tra sau đó tìm thấy lông và máu của vịt trời trong cả hai động cơ.

Lỗi hệ thống hay lỗi con người?

Ban đầu, nhiều người cho rằng cả hai động cơ đều bị chim làm hỏng, gây mất điện và thủy lực, dẫn đến càng đáp không mở được và máy bay buộc phải hạ cánh bằng bụng. Tuy nhiên, báo cáo tạm thời bác bỏ giả thuyết này, khẳng định chỉ động cơ phải bị hỏng do chim, còn động cơ trái bị tắt nhầm bởi con người.

Thêm vào đó, càng đáp không hề được kích hoạt trong suốt quá trình tiếp cận mặt đất, cho thấy phi công không cố gắng hạ bánh xe. Cơ quan ARAIB tuyên bố sẽ tiếp tục điều tra năng lực xử lý tình huống khẩn cấp và quá trình huấn luyện của phi hành đoàn.

Một chi tiết nghiêm trọng là sau khi tắt nhầm động cơ trái, phi công còn kích hoạt hệ thống chữa cháy của động cơ này, khiến nó không thể khởi động lại khi đang bay – vốn là lựa chọn cuối cùng để cứu máy bay.

Phản ứng gay gắt từ gia đình nạn nhân và giới chuyên môn

Sau buổi họp, ARAIB dự kiến tổ chức họp báo nhưng đã huỷ bỏ do vấp phải phản ứng dữ dội từ phía gia đình nạn nhân. Một người thân cho biết với báo Chosun Ilbo:

“Họ đang cố đổ hết lỗi cho phi công trong khi không đề cập đến những yếu tố như bờ bê tông cuối đường băng hay khả năng lỗi kỹ thuật. Chúng tôi không thể chấp nhận điều này.”

Công đoàn phi công Jeju Air cũng ra tuyên bố ngày 20/7, lên án ARAIB thiếu khách quan khi tập trung toàn bộ trách nhiệm vào con người. Nhiều người cho rằng, cách làm này vô tình giúp Bộ Đất đai, Hạ tầng và Giao thông Hàn Quốc cùng Tổng công ty Cảng hàng không Hàn Quốc thoát khỏi trách nhiệm – trong khi hai cơ quan này đang bị cảnh sát điều tra liên quan đến vụ tai nạn.

So sánh với tai nạn tương tự trong quá khứ

Vụ việc lần này gợi nhắc đến tai nạn của chuyến bay TransAsia Airways 235 tại Đài Bắc năm 2015, nơi phi công cũng đã tắt nhầm động cơ đang hoạt động, khiến máy bay rơi và cướp đi sinh mạng của 43 người trong tổng số 58 hành khách.

Kết luận

Dù báo cáo tạm thời của ARAIB cho thấy lỗi vận hành do phi công là nguyên nhân chính, nhưng sự phản ứng từ các bên liên quan cho thấy vụ tai nạn vẫn còn nhiều khía cạnh cần làm rõ. Công chúng và thân nhân nạn nhân đều mong muốn một cuộc điều tra toàn diện, minh bạch, để trách nhiệm không bị “dồn ép” cho cá nhân, và các lỗ hổng hệ thống – nếu có – sẽ được khắc phục triệt để để tránh thảm kịch tương tự trong tương lai.